Marjinal Tüketim Eğilimi (MPC): Formül, Örnek ve MPS

“Marjinal” sözcüğü ek gelir miktarına verilen tepkiyi ifade eder. Basit bir hane örneğinde MPC, harcanabilir gelir değiştiğinde tüketimin ne kadar değiştiğini sorar. İncelenen dönemde harcanabilir gelirdeki her ek 1 dolar için tüketim 60 sent artıyorsa, bu tepkinin MPC değeri 0,60, yani %60’tır.

Ekonomide kavram çoğu zaman tüketimin gelire göre türevi olarak ifade edilir. Gözlemlenen verilerle veya örnek hesapta kullanmak için sonlu değişim biçimi daha kolaydır:

MPC = tüketimdeki değişim ÷ gelirdeki değişim

Federal Reserve Yönetim Kurulu araştırmacılarının gelir şokları literatürüne ilişkin incelemesi, MPC’yi geniş anlamda tüketimin gelire göre türevi olarak tanımlar. Ayrıca açıklanan MPC’nin araştırmacıların geliri ve tüketimi nasıl tanımladığına ve hangi tepkiyi tahmin ettiğine bağlı olduğunu gösterir. Terim tek başına bu seçimleri açıklamaz. [Gelir şoklarına tüketim tepkisi üzerine Federal Reserve incelemesini]({source:fedIncomeShocksConsumption}) okuyun.

MPC belirli bir dönemle birlikte verilmelidir. Bir tahmin bir haftalık, bir çeyreklik veya daha uzun bir izleme dönemindeki harcamaları açıklayabilir. Hanehalkı gelir değişiminin bir bölümünü hemen harcayabilir, bir bölümünü biriktirebilir, borcunu ödeyebilir veya alışverişini daha sonraya bırakabilir. Bu nedenle “MPC 0,60” ifadesi; gelir değişimi, tüketim ölçüsü, incelenen nüfus ve tepki dönemi belirtilmeden eksiktir.

Sonlu değişime dayalı örnekte aynı kişinin veya grubun tüketimini ve gelirini aynı para birimiyle, aynı dönem için karşılaştırın. Varsayımsal bir hanenin bir çeyrekte harcanabilir geliri karşılaştırma senaryosuna göre 500 dolar artarken tüketimi de aynı çeyrekte 300 dolar artsın. Hesap şöyledir:

MPC = 300 dolar ÷ 500 dolar = 0,60

Sonuç, bu uydurma örnekte ve belirtilen dönemde her ek 1 dolarlık gelir başına tüketimin 60 sent değiştiğini gösterir. 500 ve 300 dolar, hesaplamayı anlatmak için verilmiş tutarlardır; anket sonucu veya hanelerin tipik tepkisi değildir. Hesap ayrıca ölçülen tüketim değişiminin incelenen tepki olduğunu varsayar. Basit bir önce-sonra karşılaştırması, değişime yalnızca gelirin neden olduğunu kanıtlamaz.

Gelir değişimi negatifse işaretleri tutarlı kullanın. Gelir 500 dolar, tüketim de 300 dolar düşerse ΔC ÷ ΔY yine 0,60 olur. Bir kaynak dolar cinsinden, diğeri yüzde cinsinden değişim bildiriyorsa ortak bir ölçek ve yöntem olmadan oranlar doğrudan karşılaştırılamaz.

Küçük değişimler için MPC yerel bir eğim olarak düşünülebilir. Daha büyük gelir şoklarında tepki, değişimin büyüklüğüne göre farklılaşabilir. Dolayısıyla tek bir oran belirli bir değişimi özetler; aynı eğimin her dolar, hane veya dönem için geçerli olduğunu kanıtlamaz.

Marjinal tasarruf eğilimi (MPS), tasarruftaki değişimi gelirdeki değişimle karşılaştırır. Aynı iki kullanımlı varsayımsal modelde, ek 500 doların kalan 200 doları tasarruf ediliyorsa:

MPS = 200 dolar ÷ 500 dolar = 0,40

Model gelir değişiminin tamamını yalnızca tüketim veya tasarrufa ayırıyor ve ikisini de aynı dönem için ölçüyorsa MPC + MPS = 1 olur. Bu örnekte 0,60 + 0,40 = 1’dir. Bu tamamlayıcılık, modelin gelirin kullanımı hakkındaki varsayımına dayanır; tanımları veya dönemleri farklı istatistikleri birleştirmek için genel bir kural değildir.

Ortalama eğilimler başka bir soruya yanıt verir. Ortalama tüketim eğilimi (APC), toplam tüketimin toplam gelire bölünmesidir; ortalama tasarruf eğilimi (APS), toplam tasarrufun toplam gelire bölünmesidir. MPC ve MPS ise hem payda hem payda değişimleri kullanır. Bir hane toplam gelirinin büyük bir bölümünü harcarken yeni bir gelir değişikliği için farklı MPC’ye sahip olabilir.

Fark, seviye ile eğim arasındaki farka benzer. C ÷ Y belirli bir noktadaki ortalama payı; ΔC ÷ ΔY ise gelir değiştiğinde tüketimin nasıl değiştiğini gösterir. Bir makaleyi veya politika tahminini yorumlarken bir oranı diğerinin yerine koymayın.

Hane modellerinde araştırmacılar brüt geliri, vergi ve transferlerden sonraki harcanabilir geliri veya belirli bir gelir şokunu inceleyebilir. Payda, soruyla eşleşmelidir. ABD Ekonomik Analiz Bürosu (BEA), harcanabilir kişisel geliri (DPI) kişisel gelirden cari kişisel vergilerin çıkarılması olarak tanımlar ve harcanabilecek ya da biriktirilebilecek gelir diye açıklar. Ulusal hesapların bu toplamı, tek bir çalışanın eline geçen net ücretle tam olarak aynı değildir. [BEA’nın kişisel gelir ve harcama tanımları]({source:beaPersonalIncomeOutlaysDefinitions}) kapsamı açıklar.

Tüketimin de tanımlanması gerekir. BEA’nın kişisel tüketim harcamaları (PCE), ABD’de ikamet edenler tarafından ya da onlar adına satın alınan mal ve hizmetleri ölçer. PCE, üçüncü tarafların ödediği bazı satın alımları ve tahmini işlemleri de içerir; kapsamı bir ailenin banka hesabından çıktığını gördüğü tutardan geniştir. [NIPA El Kitabı’nın PCE bölümü]({source:beaNipaPceMethods}) kapsamı ve muhasebe uygulamasını açıklar.

Bu ayrım, ΔPCE ÷ ΔDPI gibi bir toplam oran hesaplandığında önemlidir. Oran, yayımlanmış iki toplamın birlikte nasıl değiştiğini anlatır; otomatik olarak hane düzeyinde MPC veya belirli bir gelir şokunun harcamayı nasıl değiştirdiğine ilişkin nedensel bir tahmin değildir. BEA kişisel tasarrufu DPI eksi kişisel harcamalar olarak da tanımlar. Kişisel harcamalara PCE, kişisel faiz ödemeleri ve cari kişisel transfer ödemeleri dahildir. PCE bu harcamaların yalnızca bir bileşeni olduğu için PCE’deki değişim, BEA kişisel tasarrufundaki değişimin mekanik olarak tersi değildir.

Gerçek verilerle oran hesaplamadan önce gelir serisini, tüketim serisini, kapsanan nüfusu, fiyat temelini ve dönemi not edin. Serilerin kapsamı, sıklığı veya revizyon tarihleri farklıysa sonuç davranış değişiklikleriyle ölçüm farklılıklarını karıştırabilir.

Ek bir dolar her hanede aynı tüketim değişikliğini yaratmaz. Likit tasarruflar, borç yükümlülükleri, krediye erişim, gelecekteki gelire ilişkin belirsizlik ve gelir değişikliğinin sürmesinin beklenip beklenmediği incelenebilir. Bunlar araştırılması gereken koşullardır; her gelir veya servet grubuna sabit MPC atayan bir formül değildir.

Zamanlama da önemlidir. Tek seferlik ödeme ile kalıcı kazanç artışı haneler açısından farklı planlama soruları doğurur. Bazı haneler geçici değişikliği bir satın alma ya da gecikmiş faturaları ödeme için kullanabilir; diğerleri yedek olarak tutabilir. Yalnızca ilk aydaki harcamaları sayan çalışma, bir yıl boyunca alışverişleri izleyen çalışmadan farklı sonuç verebilir; ikisi de MPC terimini kullansa bile.

Seçilen tüketim ölçüsü de sonucu değiştirebilir. Bir çalışma yalnızca dayanıksız malları sayabilir, hizmetleri dahil edebilir, kart harcamalarını izleyebilir ya da hane harcamalarının daha geniş bir ölçüsünü kullanabilir. Dayanıklı mal alımları düzensiz olabilir ve öne çekilebilir ya da ertelenebilir. Bu nedenle bildirilen tepkiyi araştırmacıların gerçekten gözlemlediği sonuçla birlikte okuyun.

Federal Reserve incelemesi literatürü yöntem, veri, tüketim tanımı ve gelir şoku farklılıklarına göre düzenler. Bu, yazarların literatür incelemesidir; Yönetim Kurulunun resmi MPC tahmini veya tek bir değerin tüm haneler için geçerli olduğu iddiası değildir. Kaynak sayfası FEDS araştırmasının yazarların görüşlerini yansıttığını ve sonuçların ön çalışma niteliğinde olabileceğini belirtir. Bu sınırlar kaynak bağlamının bir parçasıdır.

<!-- learn:illustration -->

Yayımlanmış iki serinin basit oranı birlikte nasıl hareket ettiklerini açıklayabilir, ancak nedeni ayırmaz. Tüketim ve gelir istihdam, fiyatlar, hane yapısı, kredi koşulları veya başka olaylar nedeniyle aynı anda değişebilir. Gelir şokunun tüketimi nasıl değiştirdiğini tahmin etmek isteyen analistin, bu şok olmasaydı muhtemelen ne olacağını hesaba katan bir karşılaştırmaya ihtiyacı vardır.

Federal Reserve incelemesi literatürde üç geniş yaklaşım belirtiyor: yapısal ekonomi modelleri, etkilenen grubu karşılaştırma grubuyla kıyaslayan doğal deneyler ve kişilere varsayımsal değişikliklere nasıl tepki vereceklerini soran anketler. Her yaklaşımın güçlü ve sınırlı yanları vardır. Model varsayımlarına; doğal deney olaya ve karşılaştırma grubuna; anket ise mutlaka gözlenen satın almalara değil beyan edilen beklentilere bağlıdır.

Yöntemler farklı tepkiler tahmin edebilir. Bir çalışma beklenen veya beklenmeyen değişikliği inceleyebilir, brüt ya da harcanabilir gelir kullanabilir ve tüketimi farklı zaman aralıklarında gözlemleyebilir. Tahmin edilen MPC bu seçimlere bağlıdır. Sayısal olarak farklı görünen iki tahmin birbiriyle çelişmek yerine farklı soruları yanıtlıyor olabilir.

Bu nedenle MPC tahmini otomatik olarak bir sonraki ödeme için tahmin veya her hane için nedensel bir yasa değildir. Sonucun ne kadar genellenebileceğine karar vermek için araştırma tasarımını ve kaynağın tanımlarını inceleyin.

MPC ve mali çarpan farklı aşamaları açıklar. MPC, gelir değişikliğine karşı bir hanenin tüketim tepkisidir. Mali çarpan, tüm ekonomideki üretim tepkisini tanımlı bir politika değişikliği ve karşı-olgusal senaryoyla ilişkilendirir. MPC basit bir harcama modelinin girdisi olabilir; ancak tek başına nihai GSYH tepkisi değildir.

Sabit fiyatlı, MPC’nin sabit olduğu, vergi ve ithalatın bulunmadığı, kapasite kısıtının ve para politikası tepkisinin olmadığı giriş düzeyindeki bir modelde tekrarlanan harcama turları çarpan = 1 ÷ (1 − MPC) formülünü verir. Varsayımsal MPC 0,60 ise model 2,5 sonucunu verir. Bu, basitleştirici varsayımların sonucudur; gerçek ekonomi için ölçülmüş bir çarpan veya 1 dolarlık ödemenin GSYH’yi 2,50 dolar artıracağı tahmini değildir.

Gerçek analizler geliri hangi hanelerin aldığına, ölçüm döneminde ne kadar harcadıklarına, ithalata, vergilere, tasarrufa, arz sınırlarına, finansmana ve politika tepkilerine bakmalıdır. Mali çarpanlar hakkındaki mevcut rehber, üretim tahminlerinde tanımlanmış bir dürtü, zaman aralığı ve karşı-olgusal senaryonun neden gerekli olduğunu açıklar.

Bir makale veya araştırmada verilen MPC’yi karşılaştırmadan önce şunları kontrol edin:

• Gelir: Brüt, harcanabilir, emek, transfer, kalıcı veya geçici gelir mi?
• Tüketim: Hangi mal, hizmet veya harcamalar, kimler için sayılıyor?
• Zaman: Gelir değiştikten ne kadar sonra alışverişler ölçülüyor?
• Yöntem: Betimleyici bir oran mı, deney temelli tahmin mi, model sonucu mu, anket yanıtı mı?
• Kapsam: Hangi haneler, ülke ve dönem temsil ediliyor?
• Yorum: Kaynak nedensel tepki mi tahmin ediyor, eşzamanlı hareketi mi açıklıyor, yoksa bir modeli mi örnekliyor?

ABD ulusal hesaplarındaki DPI ve PCE tanımları için [kişisel gelir ve harcanabilir gelir](/learn/personal-income-vs-disposable-income-vs-personal-outlays-explained) rehberine bakın. Perakende satışlar ile PCE rehberi, tek bir perakende satış serisinin BEA’nın tüketim kavramının tamamını neden kapsamadığını açıklar.