Marjinal Tüketim Eğilimi (MPC) Nedir? Formül, Örnek ve Sınırlar

Basit bir tüketim fonksiyonunda C = a + cYd olsun: C tüketimi, Yd harcanabilir geliri, a bu sadeleştirilmiş modelde mevcut harcanabilir gelirle açıklanmayan tüketimi, c ise marjinal tüketim eğilimini gösterir. Düzgün bir modelde c, Yd'deki küçük bir değişime karşı C'nin nasıl değiştiğini ifade eder. Gözlenen sonlu değişimlerde analist, belirli bir aralık için ΔC ÷ ΔYd hesaplayabilir. Bu tanımlar birbiriyle bağlantılıdır; ancak sonlu değişim oranı o aralıktaki ortalama tepkidir ve eklenen her liranın aynı etkiyi yaptığına kanıt oluşturmaz.

Oranı yorumlamadan önce sembollerin ne anlama geldiğini belirlemek gerekir. Analist tek bir haneyi veya bir grubu inceleyebilir; bir hafta, bir yıl ya da daha uzun süre içindeki tepkiyi ölçebilir; toplam tüketimi veya yalnızca seçilmiş alımları sayabilir. İki haftalık perakende kart işlemlerine bakan bir çalışma, bir yıl boyunca hanehalkı tüketimini izleyen çalışmadan farklı bir soruyu yanıtlar. MPC kısaltması bu tercihleri tek başına açıklamaz.

ABD ulusal hesaplarında Ekonomik Analiz Bürosu (BEA), kişisel harcanabilir geliri (DPI) kişisel gelirden cari kişisel vergiler çıkarıldıktan sonra kalan tutar olarak tanımlar ve bunu kişilerin harcayabileceği veya biriktirebileceği gelir diye açıklar. Kişisel tüketim harcamaları (PCE), ABD sakinleri tarafından veya onlar adına satın alınan mal ve hizmetleri kapsar. Bunlar ABD toplamları için yararlı kavramlardır; ancak hane anketleri, modeller veya başka ülkelerin ulusal hesapları gelir ve tüketimi farklı tanımlayabilir. Dikkatli bir tahmin, her kaynağın BEA terimlerini kullandığını varsaymak yerine değişkenlerini belirtir. {source:beaPersonalIncomeOutlaysDefinitions}

MPC, değişim ile değişim arasındaki ilişkiyi ifade eder. Bir hanenin gelirinin tamamında ne kadar harcadığını ya da harcamanın hemen mi sonra mı yapıldığını tek başına söylemez. Ek gelirin bir kısmı daha sonra harcanırsa ilk aydaki düşük MPC, bir yıl içindeki daha yüksek kümülatif tepkiyle birlikte görülebilir. Buna karşılık, planlanan alımlar öne çekildiyse geçici bir alışveriş artışını daha sakin bir dönem izleyebilir. Rakamın kısa dönemli, kümülatif ya da yıllıklandırılmış olduğunu belirtin.

Her iki değişimde de aynı birimi, nüfusu ve zaman aralığını kullanın:

Sonlu değişim MPC'si = ölçülen tüketim değişimi ÷ ölçülen harcanabilir gelir değişimi

Basitleştirilmiş bir hanenin seçilen dönemde harcanabilir gelirinin 3.000 dolar, tüketim harcamasının 2.400 dolar olduğunu varsayalım. Varsayımsal bir karşılaştırmada, aynı tür dönemde gelir 3.500 dolara, harcama ise 2.580 dolara yükseliyor. Gelir 500 dolar, tüketim 180 dolar artar; bu nedenle sonlu değişim MPC'si 180 ÷ 500 = 0,36 olur. Bu örnekte, belirtilen dönem içinde her ek gelir doları için ölçülen tüketim 0,36 dolar artmıştır.

Bütün rakamlar hesabı öğretmek için kurgulanmıştır. Aynı ölçüm dönemi kullanılır ve öğretici karşılaştırmada diğer etkenlerin değişmediği varsayılır. Bunlar ölçülmüş bir hane tepkisi veya güncel bir ekonomik tahmin değildir. Gelir ve tüketim farklı para birimleriyle, fiyat temelleriyle ya da dönemlerle kaydedilmişse, eşleştirilene kadar oran anlamsız olabilir. Zaman içinde dolar tutarları karşılaştırılırken araştırmacılar fiyat artışından kaynaklanan değişimi tüketim miktarındaki değişimden ayırmak için enflasyon düzeltmesi yapabilir; cari fiyatlarla hesaplanmış tutarları belirtin.

Örnek, 180 dolarlık artışın tüketim tepkisi olduğunu varsayar. Gerçek verilerde iki gözlemin birlikte hareket etmesi, gelir değişiminin harcama değişimine neden olduğunu göstermez. İstihdam, fiyatlar, kredi, hane yapısı, gelecekteki gelir beklentisi veya başka bir olay da değişmiş olabilir. Nedensel bir MPC tahmini, gelir değişmeseydi tüketimin ne olacağına dair güvenilir bir karşılaştırma gerektirir. Bölme işlemi kolaydır; payın ne kadarının şoktan kaynaklandığını belirlemek daha zordur.

Kalan 320 doları otomatik olarak “tasarruf” diye adlandırmayın. Yalnızca gelir, tüketim ve tasarruftan oluşan basit bir ders bütçesinde muhasebe özdeşliği kalanı tasarrufa yazar. Gerçek hane harcamalarına faiz ödemeleri ve transferler de girebilir; aileler borç ödeyebilir veya varlık satın alabilir. BEA'nın kişisel tasarruf ölçüsü DPI'dan tüm kişisel harcamaların çıkarılmasıyla bulunur; yalnızca PCE'nin çıkarılmasıyla değil. MPC'nin payı tanımlanmış tüketim değişimidir; diğer her doların nereye gittiğini sınıflandırmaz. {source:beaPersonalIncomeOutlaysDefinitions}

Ortalama tüketim eğilimi (APC) düzeyleri karşılaştırır: tüketim, harcanabilir gelire bölünür. MPC değişimleri karşılaştırır. Örnekte değişim öncesi APC, 2.400 ÷ 3.000 = 0,80, yani %80'dir. Değişim sonrası APC, 2.580 ÷ 3.500 ile yaklaşık %73,7 olur. Gelir değişimi için MPC 0,36, başka bir deyişle ek her dolar başına 36 senttir. Bu sayılar farklıdır çünkü farklı sorulara yanıt verirler: APC bir dönemdeki ortalama harcama payını, MPC belirli bir gelir değişimine verilen tepkiyi anlatır.

Doğrusal bir tüketim fonksiyonu farkı görünür kılar. C = a + cYd ise APC = C ÷ Yd = a ÷ Yd + c, eğim c ise MPC'dir. Otonom tüketim terimi a sıfır değilse ortalama oran eğime eşit değildir. Bu, farkı anlatan öğretici bir modeldir; her hane veya dönemin tek bir doğruyla tanımlandığı iddiası değildir. Harcama farklı gelir düzeylerinde farklı tepki verebilir; gözlenen oran serveti, krediyi, beklentileri ve zamanlamayı da yansıtabilir.

İlişkili bir ders kitabı kavramı marjinal tasarruf eğilimidir (MPS). Her ek harcanabilir gelir dolarının ya tüketildiği ya da biriktirildiği dar modelde MPC + MPS = 1 olur. “Tasarruf” farklı bir muhasebe tanımıyla ölçülüyorsa veya hesaplama tüketimden ayrı olarak borç geri ödemesi, faiz, vergi, transfer ve varlık alımlarını ele alıyorsa bu tamamlayıcılık kendiliğinden geçerli değildir. Toplamı kullanmadan önce bütçe özdeşliğini tanımlayın.

Harcama borçlanma veya önceden birikmiş kaynaklarla karşılanıyorsa, APC bir dönemde 1'i aşabilir. Ampirik sonlu değişim MPC'si de mekanik olarak sıfır ile bir arasında kalmaz: zamanlama, ölçüm hatası, birbirini dengeleyen gelir değişimleri, dayanıklı mal alımı veya seçilen karşılaştırma penceresi negatif ya da birden büyük tahmin üretebilir. Basit bir model varsayım olarak sınır koyabilir. Tahmini varsayılan evrensel aralığa göre değil, verisi ve modeli ışığında yorumlayın.

Payda harcanabilir gelir değişimi, tek seferlik transfer veya vergi iadesi, maaş ödeme zamanındaki kayma ya da varlık değerindeki değişim olabilir. Bunlar birbirinin yerine geçmez. Gelire dayalı MPC, gelirdeki her dolara karşı tüketimin nasıl değiştiğini sorar; servete dayalı MPC, varlık değerindeki her dolara karşı tüketimin nasıl değiştiğini sorar. Varlık hemen harcanabilir olmayabilir ve tepki farklı bir zaman aralığına yayılabilir. Yalnızca “MPC 0,2” diyen bir rapor neyin değiştiğini ve kimin tepkisinin ölçüldüğünü belirtmez.

Değişimin ne kadar sürmesinin beklendiği de önemli olabilir. Geçici ödeme ile kalıcı gelir artışı, hanenin yaşam boyu kaynak algısını aynı ölçüde değiştirmeyebilir. Kongre Bütçe Ofisi (CBO), maliye politikası analizinde geçici vergi indiriminin hane alımlarını genellikle kalıcı indirimden daha az etkilediğini açıklar; çünkü yaşam boyu harcanabilir geliri daha az değiştirir. CBO, doğrudan harcama etkisinin etkilenen hanelerin mali durumuna da bağlı olduğunu belirtir. Bunlar CBO analizindeki model ve kanıta dayalı ilişkilerdir; her geçici politikanın belirli bir MPC yaratacağına dair söz değildir. {source:cboFiscalPolicyEffects}

Zamanlama ve öngörülebilirlik de yorumu etkiler. Beklenmedik gelir önceden bilinen gelirden farklı kullanılabilir; beklenen ödeme ulaşmadan önce harcamaya kısmen yansıyabilir. Ödemeyi fatura kapatmak için kullanan bir hanenin bilançosu değişir, ancak bu ödeme PCE'nin tüketim saydığı mal ve hizmetlerin yeni alımıyla aynı şey değildir. Bu nedenle araştırmacılar tepkinin satın alımları mı, daha geniş harcamaları mı, borç ödemesini mi yoksa bildirilen niyetleri mi ifade ettiğini belirtmelidir. Bunlar farklı sonuçlardır.

Örneğin bir analist EITC vergi iadesine iki haftalık tepkiyi, tek seferlik iadeye bir yıllık tepkiyi ve kalıcı ücret değişimine uzun vadeli tepkiyi ayrı ayrı tahmin edebilir. Paydaları ve zaman aralıkları aynıymış gibi bunları sıralamayın. MPC'leri karşılaştırmadan önce şoku, alıcı grubunu, harcama kategorilerini ve gözlem dönemini belirtin.

Toplam MPC genellikle tanımlı grup ve dönem için toplam tüketim tepkisinin toplam gelir değişimine oranıdır. i hanesi ΔYdᵢ tutarında gelir değişimi alıyor ve MPCᵢ kadar tepki veriyorsa, hane değişimleri tutarlı biçimde ölçülmüş olmak kaydıyla toplam sonlu değişim oranı Σ(MPCᵢ × ΔYdᵢ) ÷ ΣΔYdᵢ olur. Bu, gelir değişiminin tutarına göre ağırlıklandırılmış tepkidir; hane MPC'lerinin basit ortalaması olmak zorunda değildir.

Varsayımsal bir transfer düşünün: A hanesi 100 dolar alır ve MPC'si 0,80 olduğundan tüketimi 80 dolar artar. B hanesi 900 dolar alır ve MPC'si 0,20 olduğundan tüketimi 180 dolar artar. Toplam gelir 1.000 dolar, tüketim 260 dolar artar; toplam MPC 0,26 olur. 0,80 ile 0,20'nin ağırlıksız ortalaması 0,50'dir, ancak bu dağılımdaki dolarların toplam tepkisini anlatmaz. Bir politika farklı alıcıları hedeflerse, her hanenin modellenmiş MPC'si aynı kalsa bile toplam tepki değişebilir.

Örnek her iki hanenin de pozitif gelir değişimi aldığını ve aynı tüketim tanımıyla zaman aralığının kullanıldığını varsayar. Pozitif ve negatif şoklar karışıyorsa, nüfus ağırlıkları farklıysa veya haneler örnekleme girip çıkıyorsa paydanın ve yorumun daha dikkatli ele alınması gerekir. Kişi başına ağırlıksız ortalama betimleyici bir soruya yanıt verebilir; farklı bir gruba farklı miktarda ödeme yapan politikanın tepkisini öngörmeyebilir.

CBO, analizinde harcanabilir gelir artışının düşük gelirli hanelerin alımlarını yüksek gelirlilere göre daha fazla artırmasının olası olduğunu belirtirken, vergi değişikliğinin geçici olup olmadığını ve etkilenen hanelerin mali durumunu da dikkate alır. Bu, gelir değişimini kimin aldığına bakmayı destekler; her grup, politika veya tüketim kategorisi için evrensel bir sıralama ortaya koymaz. Alıcıların bileşimi, ölçüm ve politika sorusunun parçasıdır. {source:cboFiscalPolicyEffects}

MPC gelir değişimine verilen tüketim tepkisini anlatır. Mali çarpan, tanımlı bir politika dürtüsüne karşı daha geniş üretim tepkisini seçilmiş bir dönem boyunca karşılaştırır. MPC basit bir makro modelin davranış girdilerinden biri olabilir; ancak çarpan süreci neyin başlattığına, geliri kimin aldığına, ithalata, vergilere, fiyatlara, üretim kapasitesine, faiz oranlarına, politika tepkilerine ve üretimin nasıl ölçüldüğüne de bağlıdır.

En basit kapalı ekonomi ders modeli için tüketimin C = a + cY olduğunu, sabit MPC'nin c olduğunu, üretim özdeşliğinin Y = C + I + G olduğunu ve yatırım, vergiler, ithalat, fiyatlar, faizler ve kapasite koşullarının sabit kaldığını varsayalım. Kamu alımları G, ΔG kadar artarsa ΔY = ΔG + cΔY olur; çünkü üretimin ilk ek turu gelire dönüşür ve bunun c kadarı yeniden tüketime gider. Düzenleyince ΔY ÷ ΔG = 1 ÷ (1 − c) elde edilir. c = 0,60 ise modelde kamu alımları çarpanı 2,5'tir. Bu, koşullu bir cebir sonucudur; tahmin değildir.

Sonucu varsayımlar belirler. Model, talep arttığında yeni üretimin mümkün olduğunu, fiyatların ve finansman koşullarının sabit kaldığını, vergi ve ithalat olmadığını ve marjinal tüketim tepkisinin istikrarlı olduğunu varsayar. Oransal vergiler veya ithalat gelirin bir kısmını emerse denklem değişir. Üretim kapasitesi kısıtlıysa talep miktardan çok fiyatları etkileyebilir. Para politikası yanıt verirse faize duyarlı harcamalar kısmen dengelenebilir. Modelin yapısını incelemeden 1 ÷ (1 − MPC) ifadesini gerçek dünyadaki GSYH etkisinin doğrudan tahmini olarak kullanmayın.

BEA, gelir değişimlerinin azalan yeni harcama turları yaratabildiği ve tasarruf ya da ilgili ekonomi dışından alımlar yoluyla sızıntı olduğu için makro çarpanların büyüklüğünün MPC ile yakından ilişkili olduğunu açıklar. BEA'nın yazısı bölgesel girdi-çıktı çarpanlarının varsayımlarını ve kullanımını ele alır ve bunları ulusal makroekonomik çarpanlardan açıkça ayırır. Bölgesel proje etki çarpanını ulusal mali çarpanın yerine koymayın veya ikisini de MPC olarak adlandırmayın. {source:beaMpcAndMultiplierRelationship}

CBO da harcamalar üzerindeki doğrudan etkilerle talep çarpanının özetlediği dolaylı etkileri ayrı tutar. Doğrudan harcamayı benzer politikaların kanıtlarıyla, dolaylı etkileri makro modellerle değerlendirir ve tahminlerin belirsizliği nedeniyle aralık bildirir. Bu ayrım, hane MPC'si, politikanın ilk tur tüketim tepkisi ve toplam üretim tepkisinin aynı adla anılmaması gerektiğini gösterir. Politika düzeyindeki oran ve karşı-olgusal karşılaştırma için Mali çarpan nedir? Harcamalar, vergiler ve GSYH yazısına bakın. {source:cboFiscalPolicyEffects}

Federal Reserve Yönetim Kurulunun Sahm, Shapiro ve Slemrod imzalı bir çalışma makalesi, ABD'deki 2008 tarihli tek seferlik teşvik iadelerini inceler. Anket temelli yöntem, bildirilen harcama kategorileri ve zamanlamasını bir yıl sonra yaklaşık üçte bir düzeyinde toplam MPC tahminine dönüştürür. Yazarlar, “çoğunu harcama” yanıtlarını bireysel MPC dağılımına çevirmek için varsayımlar gerektiğini ve iade olmasaydı ne yaşanacağının kesin biçimde gözlenemeyeceğini açıklar. Makale doğrudan harcama ve borç tepkilerini ele alır; genel denge veya mali çarpan etkilerini tahmin etmez. Bu ABD'deki tek bir tarihsel olaydır; bütün haneler için evrensel bir katsayı ya da güncel tahmin değildir. {source:fed2008RebateMpc}

Federal Reserve Yönetim Kurulunun ayrı bir notu, 2017'de politikayla getirilen iki haftalık EITC iadesi gecikmesini inceler. Yazarlar, alıcıların her iade dolarının yaklaşık 14–15 sentini iki hafta içinde perakende mağazalar ve restoranlarda harcadığını tahmin eder. Ölçü, toplam PCE'nin yaklaşık üçte birini oluşturan bir alt kümeyi kapsar ve zaman aralığı dardır. Yazarlar bütün harcamalara genişletildiğinde tepkinin daha yüksek olabileceğini belirtir, ancak bu dışa vurum perakende ve restoran harcaması tahmininde doğrudan ölçülmez. Sonuç o grup, politika zamanlamasındaki değişiklik, veri kümesi ve kısa dönem için geçerlidir; tüm hanelerin tam yıllık MPC'si değildir. {source:fed2017EitcMpc}

Bu iki bulgu aynı miktarın rakip tahminleri değildir. 2008 makalesi geniş bir alıcı kitlesinde tek seferlik iadeye bir yıllık tepkiyi anketten çıkarır; 2017 notu EITC alıcılarının ödeme gecikmesi çevresinde işlem verisi kullanıp seçili satıcı kategorilerini ölçer. Zaman ufku, şok, örneklem, tüketim kapsamı ve tahmin yöntemi farklıdır. Buradaki yöntem dersi şudur: MPC, paydası ve ölçüm dönemiyle birlikte okunmalıdır.

Daha eski bir Federal Reserve çalışma makalesi, tek seferlik ödeme ile gelir vergisi kesintisinin azalması sonucu maaşa eklenen tutara verilen anket yanıtlarını karşılaştırır. Yazarlar, 2008 ve 2009 programlarında “çoğunlukla harcamayı artırırım” diyenlerin farklı oranlarda olduğunu bildirir; değişen makroekonomik koşulları ve farklı politika tasarımlarını da tartışırlar. Bu yanıt oranları tek başına MPC değildir. Açık bir dönüştürme yöntemi olmadan anket cevabını toplam tüketim dolarına çevirmemek için başka bir neden de budur. FEDS makalesi yazarların ön çalışmasıdır; Federal Reserve politika bildirisi değildir. {source:fedStimulusDeliveryMpc}

Alıntılanan bir MPC'yi kullanmadan önce beş şeyi belirleyin: gelirde veya servette ne değişti; değişim hangi hanelere ulaştı; tüketim tüm PCE'yi mi, alımların bir bölümünü mü, yoksa bildirilen niyetleri mi anlatıyor; zaman ufku nedir ve ölçü kümülatif mi; şokun etkisini karşı-olgusal durumdan ayırmak için hangi yöntem kullanıldı? Pay ve paydanın fiyat temeli, para birimi, birimleri ve dönemleri eşleşiyor mu kontrol edin. Bu sorulardan birinin cevabı yoksa iki ondalık tahmin karşılaştırılabilir görünüp aslında olmayabilir.

Sonra gözlenen ilişkiyle nedensel tepkiyi ayırın. Daha yüksek gelirli hanelerin varlıkları, hane büyüklüğü, iş güvencesi veya gelecek beklentileri de farklı olabilir. Ödeme mevsimsel harcamalarla ya da başka bir politikayla çakışabilir. İyi tasarlanmış bir çalışma doğal deney veya başka tanımlama stratejisi kullansa bile tahmini çalışmanın nüfusu, şoku ve zaman aralığına aittir. Örneğin 2017 EITC çalışması yasal gecikmeyi ve eyalet/zaman farklılıklarını kullanır, ancak iade alınırken kartla yapılan perakende ve restoran harcamalarını ölçer; tüketimin her türünü değil. {source:fed2017EitcMpc}

Ardından sayının hangi sonucu desteklediğini sorun. MPC, model veya politika analizinde ilk tur hane tüketim tepkisini anlatmaya yardımcı olabilir. Tek başına GSYH'nin ne kadar değişeceğini, enflasyonun yükselip yükselmeyeceğini, politikanın maliyetini karşılayıp karşılamayacağını veya hanenin mali açıdan güvende olup olmadığını söyleyemez. Bu sorular için ek model, sonuç ve kanıt gerekir. Mali çarpan rehberi ayrı üretim tepkisini ele alır; Perakende Satışlar ve PCE Tüketici Harcamaları: Neden Farklılar?, perakende satış ölçüsünün ulusal hesaplardaki tüketimin tamamı olmadığını açıklar. Enflasyona göre düzeltilmiş karşılaştırmalar için CPI, PCE ve GDP Deflatörü Arasındaki Farklar yazısına bakın.

MPC, tek başına duran sabit bir katsayı olarak değil, tanımlanmış bir tepki olarak ele alındığında en yararlıdır. Değişimi, alıcı grubu, tüketim ölçüsünü, fiyat temelini, ufku ve karşılaştırma yolunu kaydedin. Ancak bundan sonra başka bir tahminle karşılaştırılabilir veya daha geniş bir makroekonomik modele girdi olarak kullanılabilir.