XLK, VGT ve FTEC: varlık örtüşmesi, yoğunlaşma ve sepet analizi

Bu rehber üç ETF’nin kapsam, varlık ve yoğunlaşma farklarını açıklar. Geçmiş getirileri sıralamaz ve belirli bir sembolü satın almayı önermez. Birden fazla teknoloji ETF’sinin aynı büyük yarı iletken ve yazılım şirketlerinde nasıl tekrar eden risk yaratabileceğini, endekslerin uygun şirketleri nasıl seçtiğini ve açıklanan ücret farklarının dolar karşılığını gösterir.

“Örtüşme” ortak menkul kıymetlerin sayısı ya da bu menkul kıymetlerin her portföydeki ağırlığı anlamına gelebilir. Bunlar farklı ölçülerdir. En yeni raporlar yan yana gösterilebilir, ancak rapor tarihleri farklıysa aynı gündeki ortak varlık sayısı kesin biçimde hesaplanamaz. Endeks üyeliği, fiyatlar, şirket işlemleri ve fon alım satımları rapor tarihleri arasında değişebilir.

XLK, Technology Select Sector Index’i izlemeyi hedefler. Endeks, S&P 500 içinden GICS tarafından Information Technology sektöründe sınıflandırılan şirketleri seçer. Bu nedenle evreni ABD’de işlem gören tüm teknoloji şirketleri değil, S&P 500’deki büyük BT şirketleridir. Daha küçük bir yazılım veya çip şirketi, teknoloji alanında olsa bile S&P 500’de yer almadığı için dışarıda kalabilir. State Street XLK profili ve S&P Technology Select Sector Index sayfalarına bakın.

S&P Select Sector endeksleri piyasa değerine göre ağırlıklandırılır, üst sınırlar uygular ve belirli aralıklarla yeniden dengelenir. Eşit ağırlıklı değildir; büyük şirketler genellikle daha yüksek ağırlık alır, ancak üst sınırlar en büyük pozisyonların etkisini kontrol eder. Ayrıntılar S&P ABD endeks metodolojisinde yer alır.

VGT, MSCI US Investable Market Information Technology 25/50 Index’i; FTEC ise MSCI USA IMI Information Technology 25/50 Index’i izler. Sponsorların sayfalarında adlar biraz farklı yazılsa da iki MSCI ölçütü de GICS’e göre bilgi teknolojisi sayılan büyük, orta ve küçük ölçekli ABD şirketlerini kapsar. Vanguard VGT sayfası, Fidelity ETF sayfası ve MSCI endeks profili incelenebilir.

25/50 etiketi her pozisyonun tam olarak %4 ile sınırlandığı anlamına gelmez. MSCI kuralları tek bir ihraççıyı %25 ile, her biri %5’i aşan ihraççıların toplam ağırlığını ise %50 ile sınırlar; grup kuralları, tamponlar ve düzenli endeks incelemeleri de uygulanır. Bunlar endeks düzeyindeki sınırlardır; her fonda eşit ağırlık veya düşük yoğunlaşma garantisi değildir. Ayrıntılar MSCI 25/50 metodolojisinde açıklanır.

26 Eylül 2026 itibarıyla belirlediğimiz en güncel SEC Form N-PORT raporları XLK için 30 Haziran, VGT için 31 Mayıs ve FTEC için 31 Temmuz tarihlidir. Bunlar XLK raporu, VGT’yi içeren Vanguard Information Technology Index Fund raporu ve FTEC raporudur. Üçü de SEC portföy raporudur, ancak raporlama tarihleri örtüşmez.

Yalnızca hisse senedi pozisyonları ayrıldığında XLK için 74, VGT için 317 ve FTEC için 281 satır bulunur. Bildirilen hisse ağırlıkları net varlıkların sırasıyla %99,93’ünü, %99,84’ünü ve %99,80’ini oluşturur. VGT raporu Vanguard Information Technology Index Fund serisi düzeyindedir; VGT bu fonun ETF pay sınıflarından biridir. Bu nedenle temel hisse sepetini ve ağırlıklarını karşılaştırıyor, serinin tüm varlıklarını yalnızca VGT’ye aitmiş gibi göstermiyoruz.

Rapor tarihleri farklı olduğu için üç fonda ortak olan menkul kıymetlerin kesin sayısını vermiyoruz. Mayıs, haziran ve temmuz arasında endeks üyeliği, fiyatlar, hisse adetleri ve ağırlıklar değişmiş olabilir. Dokuz sembol, ayrı tarihlere ait üç ilk on listesinde de yer aldı: NVIDIA, Apple, Microsoft, Broadcom, Micron, AMD, Intel, Cisco ve Lam Research. Bu, farklı tarihli üç listenin gözlemidir; aynı gün yalnızca dokuz ortak menkul kıymet bulunduğunu kanıtlamaz.

Tablo, hisse pozisyonlarını her fonun bildirilen net varlıklarındaki paylarına göre sıralar. Her sütun kendi rapor tarihini kullanır; sıralamalar eşzamanlı değildir.

Toplamlar, SEC’deki yuvarlanmamış oranlar toplanıp iki ondalık basamağa yuvarlanarak hesaplandı. Tablodaki görünen değerler toplandığında yaklaşık 0,01 yüzde puan fark oluşabilir. Bunlar belirli tarihlere ait görüntülerdir, canlı pozisyonlar değildir.

Her sepetteki ilk üç şirketin payı önemli düzeydedir. Bu raporlarda ilk on toplamı en düşük olan VGT’de bile en büyük on hisse %59,36 tutuyordu. Yüzlerce hisseye sahip bir fon yine de birkaç mega ölçekli şirkete büyük ölçüde bağlı olabilir. XLK’nın ilk on oranının daha yüksek olması tek başına uzun vadeli riskinin daha yüksek olduğunu göstermez; tablo getiri, oynaklık, endeks değişikliği, izleme hatası veya yatırımcının diğer varlıklarını ölçmez.

Eşit tutarda yatırımda bir şirketin birleşik ağırlığı, fonlardaki ağırlıklarının ortalamasıdır. Hesapta XLK’ya 5.000 dolar ve VGT’ye 5.000 dolar yatırıldığını varsayalım. Tarihli raporlardaki NVIDIA oranlarına göre örnek birleşik ağırlık (%14,65033 + %16,82153) ÷ 2 = %15,73593, yani toplam 10.000 doların yaklaşık 1.573,59 dolarıdır. Farklı tarihli raporların kullanıldığı bu örnek, güncel hesap değeri veya aynı tarihteki pozisyon değildir.

Genel olarak, yatırım tutarları a, b ve c; hisse ağırlıkları wA, wB ve wC ise birleşik ağırlık (a×wA + b×wB + c×wC) ÷ (a+b+c) olur. Farklı tarihli görüntülere uygulandığında bu formül ağırlıklı ortalamayı açıklar, örtüşmeyi kesin olarak ölçmez. Güncel pozisyon için hesap miktarları ve fon varlıkları aynı değerleme anında gerekir.

İki veya üç teknoloji ETF’si bulundurmak otomatik olarak yeni bir sektör ya da varlık sınıfı eklemez. İki MSCI fonunun geniş endeks yaklaşımı benzerdir; XLK’da da birçok büyük ABD IT şirketi bulunur. Bu üç fon başka sektörleri, uluslararası hisseleri veya tahvilleri hedeflemez. Çeşitlendirmeyi ticker sayısıyla değil, tüm hesap genelinde şirket ve varlık sınıfı ağırlıklarını toplayarak değerlendirin.

VGT ve FTEC benzer adlı MSCI 25/50 ölçütlerini izlese de bildirilen pozisyonları birebir aynı olmayabilir. Uygulama, nakit, işlem zamanı, şirket olayları ve örnekleme yöntemi değişebilir. Vanguard, mümkün olduğunda endeksteki tüm menkul kıymetleri tutmaya çalıştığını, düzenleyici kısıtlar varsa örnekleme kullanabileceğini belirtir. Fidelity temsilî örnekleme kullandığını ve varlıkların en az %80’ini endeks menkul kıymetlerine yatırdığını açıklar. Bunlar endeksi izleme yöntemleridir, şirket tahmini değildir.

XLK farklı bir S&P Select Sector endeksini izler. S&P 500 IT şirketleriyle sınırlı evreni ve S&P ağırlık sınırları, MSCI IMI fonlarından farklı sayıda pozisyon ve üst ağırlıklar oluşturabilir. “Teknoloji hisseleri” için evrensel tek bir liste yoktur; GICS sınıflandırması ve endeksin uygunluk evreni hangi şirketlerin dahil olacağını belirler.

Karşılaştırmayı şu sırayla yapın: endeks kapsamı, seçim ve ağırlık kuralları, fonun uygulama yöntemi, ardından aynı tarihteki pozisyonlar. Satır sayısının farklı olması, fonun endeksini izleyemediğini kanıtlamaz. Önce tarihleri ve endeks evrenlerini eşitlemek gerekir.

Sponsor belgelerinde XLK için %0,08, VGT için %0,09 ve FTEC için %0,084 gider oranı belirtiliyor. Bunlar fon giderleridir, yatırımın tüm maliyetleri değildir. 10.000 dolarlık bakiye bir yıl boyunca değişmeden kalsaydı basit yıllık tutarlar yaklaşık 8, 9 ve 8,40 dolar olurdu. Bu sabit bakiye örneğinde VGT, XLK’dan yaklaşık 1 dolar; FTEC ise yaklaşık 0,40 dolar daha pahalıdır.

Gerçek maliyet; bakiye, gider oranındaki değişim, alış-satış farkı, işlem ücretleri, vergiler, hesap koşulları ve izleme farkına bağlıdır. Güncel bilgiler için XLK, VGT ve FTEC izahnamesini kontrol edin.

SEC görüntüleri yapısal bir fark ortaya koyuyor: XLK, S&P 500 IT şirketlerine odaklanırken VGT ve FTEC’nin MSCI 25/50 endeksleri daha küçük ABD IT şirketlerini de kapsıyor. Farklı tarihli üç ilk-on listesinde dokuz sembol tekrarlandı ve ilk on pozisyonun payı %59,36 ile %64,45 arasındaydı. Bu, ortak mega ölçekli şirketlere anlamlı maruziyeti gösterir; aynı günün kesin örtüşme oranını değil.

Bu analiz korelasyon, oynaklık, getiri tahmini, azami düşüş veya vergi sonuçlarını hesaplamaz. Bunlar ayrı veriler ve tanımlı bir dönem gerektirir. Pozisyonlar endeks incelemeleri, fon işlemleri, nakit, şirket olayları ve fiyatlarla değişir. Güncel endeks açıklamalarını ve pozisyonları yeniden kontrol edin, hesapta zaten bulunan büyük IT şirketlerinin toplam ağırlığını ekleyin.