GDP, GNP dan GNI: Apakah Perbezaannya?

KDNK menjawab soalan: berapakah nilai barangan dan perkhidmatan akhir yang dihasilkan dalam wilayah ekonomi sepanjang tempoh tertentu? Lokasi pengeluaran menjadi asasnya. Pemilik perniagaan atau pekerja di situ boleh merupakan pemastautin atau bukan pemastautin. [Pusat pembelajaran KDNK Biro Analisis Ekonomi AS (BEA)]({source:beaGdpLearningCenter}) menerangkan ukuran ini sebagai jumlah pengeluaran dalam negara.

KNK dan PNK memberi perhatian kepada hubungan ekonomi dengan pemastautin. Secara umum, KNK merangkumi pengeluaran yang menggunakan buruh dan aset yang dibekalkan pemastautin, walaupun aktiviti itu berlaku di luar negara. PNK menumpukan pendapatan primer yang terakru kepada unit pemastautin. Dari segi konsep, KNK dan PNK ialah ukuran negara yang sepadan. Anggaran terbitan boleh berbeza kerana percanggahan statistik dan proses anggaran yang berasingan, jadi semak takrif agensi.

Kilang yang berada dalam wilayah ekonomi menyumbang kepada KDNK wilayah itu walaupun pemiliknya syarikat asing. Sebaliknya, apabila syarikat pemastautin menghasilkan barangan di kemudahan luar negara, pengeluaran tersebut berlaku di luar wilayah domestik dan tidak menjadi KDNK negara asal pemilik. [Penerangan BEA tentang keluaran dalam negara kasar]({source:beaGrossDomesticProduct}) menghuraikan sempadan pengeluaran domestik.

KDNK mengira barangan dan perkhidmatan akhir supaya input perantaraan tidak dikira berulang. Jika harga roti sudah merangkumi nilai tepung, menambah nilai tepung sekali lagi sebagai keluaran akhir akan menggandakan sebahagian pengeluaran. KDNK menggambarkan aktiviti pengeluaran dalam wilayah, bukan aset yang dimiliki warganegara atau jumlah pendapatan yang diterima keluarga.

Dalam statistik ekonomi, isi rumah, syarikat atau institusi dianggap pemastautin di wilayah tempat pusat kepentingan ekonominya berada. Penentuan ini mengikut hubungan ekonomi dan peraturan statistik, bukannya pasport, tempat lahir atau kewarganegaraan semata-mata. Warganegara yang menetap dan menjalankan kegiatan ekonomi utamanya di negara lain tidak secara automatik menjadi pemastautin ekonomi negara asal bagi semua ukuran. Begitu juga, seseorang warga asing boleh menjadi pemastautin ekonomi di wilayah tempat hubungan utamanya tertumpu. Dalam takrif BEA bagi statistik AS, penentuan pemastautin individu turut mengambil kira sama ada seseorang telah tinggal di AS sekurang-kurangnya setahun atau menjangka akan tinggal selama tempoh itu; ini kriteria pemastautin ekonomi, bukannya ujian kewarganegaraan [takrif BEA tentang pemastautin AS]({source:beaUsResidents}).

Perbezaan ini menerangkan mengapa KDNK berbeza daripada KNK dan PNK. KDNK mengikut lokasi pengeluaran; ukuran negara menghubungkan pengeluaran atau pendapatan kepada pemastautin. Upah, faedah dan dividen boleh melintasi sempadan tanpa mengubah kewarganegaraan penerimanya. [Penerangan konsep Bank Dunia tentang KDNK dan PNK]({source:worldBankGdpGniConcepts}) menunjukkan bagaimana pendapatan primer bersih dari luar negara berkait dengan pengeluaran domestik.

Hubungan konsep antarabangsa ialah:

PNK = KDNK + pendapatan primer diterima dari luar negara − pendapatan primer dibayar ke luar negara

Pendapatan primer termasuk pampasan buruh dan pulangan daripada aset kewangan atau bukan kewangan, seperti faedah serta dividen mengikut pengelasan akaun. Penerimaan ialah pendapatan yang terakru kepada unit pemastautin daripada pihak luar negara; pembayaran ialah pendapatan kepada bukan pemastautin berkaitan pengeluaran dalam negara. [Penerangan BEA tentang pendapatan negara kasar]({source:beaGrossNationalIncome}) menerangkan pelarasan ini. Dalam Akaun Transaksi Antarabangsa AS, BEA mengelaskan pemindahan peribadi (remittances) sebagai pemindahan semasa dalam pendapatan sekunder, bukan pendapatan primer ([pengelasan akaun antarabangsa BEA]({source:beaInternationalAccountClassifications})).

Jangan samakan pelarasan itu dengan imbangan dagangan. Eksport tolak import barangan dan perkhidmatan muncul dalam identiti perbelanjaan KDNK: KDNK = penggunaan + pelaburan + perbelanjaan kerajaan + eksport − import. Formula PNK pula menambah atau menolak pendapatan primer. Menjual perkhidmatan ke luar negara ialah eksport dan pengeluaran domestik; menerima dividen daripada pelaburan luar negara ialah pendapatan primer. Kedua-duanya rentas sempadan tetapi direkodkan dalam bahagian berlainan.

Bayangkan ekonomi rekaan dengan KDNK sebanyak 1,000 unit. Pemastautinnya menerima 70 unit pendapatan primer dari luar negara dan membayar 110 unit kepada bukan pemastautin. Pendapatan primer bersih dari luar negara ialah 70 − 110 = −40 unit. Maka, secara konsep, PNK ialah 1,000 + 70 − 110 = 960 unit.

Angka ini sepenuhnya hipotesis dan hanya untuk menerangkan formula; ia bukan data negara atau tempoh sebenar. Dalam contoh ini, PNK lebih rendah daripada KDNK kerana pendapatan yang dibayar keluar melebihi pendapatan yang diterima masuk. Jika penerimaan lebih besar, pelarasan bersih boleh menjadi positif. Perbezaan antara dua jumlah itu sahaja tidak menunjukkan butiran upah, faedah atau dividen yang membentuk aliran berkenaan.

Pendapatan domestik kasar (GDI dalam jadual bahasa Inggeris) mengukur pendapatan yang terhasil daripada pengeluaran domestik—sudut pandang pendapatan bagi kegiatan yang sama yang diukur KDNK. Dari segi konsep, nilai KDNK dan GDI sepatutnya sama. Namun, kedua-duanya dianggarkan secara berasingan daripada sumber data yang tidak sempurna, jadi nilainya boleh berbeza. GDI ialah ukuran domestik, bukannya PNK. Buku Panduan NIPA BEA menerangkan perbezaan skop domestik dan negara dalam akaun pengeluaran dan pendapatan [Buku Panduan NIPA BEA, Asas]({source:beaNipaHandbookFundamentals}).

Dalam penyajian BEA bagi AS, PNK dikira sebagai GDI ditambah penerimaan pendapatan primer dari luar negara dan ditolak pembayaran pendapatan primer ke luar negara. Hubungan yang diterbitkan juga ditulis sebagai PNK = KNK − percanggahan statistik. Akaun yang dianggarkan secara berasingan boleh menghasilkan nilai berlainan; ini tidak bermaksud ukuran negara tersebut berbeza dari segi konsep selain percanggahan statistik. Rujuk takrif BEA bagi [pendapatan domestik kasar]({source:beaGrossDomesticIncome}) dan [keluaran negara kasar]({source:beaGrossNationalProduct}), bersama nota pada jadual.

Ukuran “kasar” belum menolak penggunaan modal tetap, iaitu susut nilai aset seperti bangunan, mesin dan peralatan yang digunakan dalam pengeluaran. Ukuran bersih menolak penggunaan modal tetap tersebut. Frasa “pendapatan primer bersih dari luar negara” dalam formula ialah penerimaan ditolak pembayaran; ia pelarasan lain dan tidak menjadikan PNK bersih daripada susut nilai modal. Buku Panduan NIPA BEA menghuraikan beza ukuran kasar dengan bersih serta layanan penggunaan modal tetap [Buku Panduan NIPA BEA, Asas]({source:beaNipaHandbookFundamentals}).

PNK juga merupakan jumlah agregat negara, bukannya purata gaji bersih setiap isi rumah, pendapatan boleh guna selepas cukai atau ukuran lengkap kesejahteraan. Ia tidak menunjukkan pembahagian pendapatan, kos sara hidup atau perkhidmatan yang diterima keluarga. Dua negara dengan PNK yang sama boleh mempunyai jumlah penduduk dan agihan pendapatan yang berlainan. Untuk memahami keadaan isi rumah, gunakan data pendapatan dan agihan yang sesuai.

Bank Dunia menjelaskan bahawa penggunaan individu sebenar (AIC) per kapita merangkumi barangan dan perkhidmatan individu yang benar-benar digunakan isi rumah, sama ada dibeli sendiri atau disediakan oleh kerajaan dan institusi bukan untung yang memberi perkhidmatan kepada isi rumah. Apabila perkhidmatan ini penting dalam penggunaan isi rumah, AIC per kapita mungkin secara konsep lebih bermaklumat berbanding perbelanjaan penggunaan isi rumah sahaja untuk membandingkan kesejahteraan material purata. Namun, AIC tetap ukuran purata penggunaan, bukan ukuran menyeluruh kesejahteraan atau agihan pendapatan ([konsep Bank Dunia tentang KDNK dan PNK]({source:worldBankGdpGniConcepts})).

Gunakan KDNK apabila soalan berkaitan pengeluaran dalam wilayah. Untuk pengeluaran atau pendapatan yang berkait dengan pemastautin ekonomi, lihat KNK atau PNK serta takrif khusus agensi statistik. KDNK nominal dan benar menerangkan nilai harga semasa berbanding jumlah pengeluaran. CPI, PCE dan deflator KDNK membezakan ukuran harga. Defisit belanjawan dan hutang negara pula membincangkan aliran dan stok fiskal kerajaan, bukannya sempadan pengeluaran.

Sebelum membandingkan siri, catat negara, tempoh, takrif pemastautin, komponen pendapatan rentas sempadan serta sama ada ukuran itu kasar atau bersih. Semak juga sama ada angka telah disemak dan bagaimana mata wang ditukarkan. KDNK, KNK dan PNK menerangkan sudut berlainan kegiatan ekonomi; tiada satu pun secara bersendirian merumuskan taraf hidup atau menentukan keputusan peribadi.