Bitcoin Lightning of on-chain: kosten, bevestigingen en kanalen

Beide routes kunnen waarde in bitcoin overdragen, maar gebruiken de basislaag anders. Een on-chainbetaling maakt een transactie die Bitcoin-nodes verspreiden en miners in een blok kunnen opnemen. Een Lightningbetaling loopt via een route van betaalkanalen; niet elke afzonderlijke betaling wordt als eigen Bitcointransactie op de blockchain gezet.

Dat verschil beïnvloedt kosten, beschikbaarheid, privacy en de status die een wallet toont. Lightning is geen andere munt, en “off-chain” betekent niet dat er geen regels of risico’s zijn. Deelnemers gebruiken Bitcointransacties om een kanaal te openen en saldi zo nodig af te wikkelen.

De wallet kiest beschikbare outputs, bouwt en ondertekent een transactie en zendt die uit naar Bitcoin-nodes. Nodes kunnen de transactie doorgeven en in hun eigen mempool bewaren totdat een miner deze in een blok opneemt. De netwerkvergoeding hangt af van de transactiegrootte en het gekozen tarief, niet alleen van de hoeveelheid bitcoin die wordt verstuurd. De Bitcoin Developer Guide over betalingsverwerking beschrijft deze route.

Met een transactie-ID kun je de uitgezonden transactie bekijken, maar zichtbaar betekent niet bevestigd. Eén bevestiging betekent dat een blok de transactie bevat; volgende blokken verhogen het aantal. De ontvanger of diens dienst bepaalt op basis van bedrag en context hoeveel bevestigingen nodig zijn. Bloktijden en bevestigingsdoelen beloven niet dat het geld binnen een specifieke minuut beschikbaar is.

De ontvanger kan een Lightning-factuur delen met een betalingsverzoek, vaak inclusief bedrag, bestemming, omschrijving en vervaltijd. De wallet van de betaler leest de factuur en zoekt een route met voldoende capaciteit en passende limieten. De BOLT 11-factuurspecificatie beschrijft de velden; BOLT 7 gaat over kanaalaankondigingen en route-updates.

Een doorgestuurde betaling gebruikt voorwaardelijke overdrachten die HTLC’s worden genoemd. Elke tussenliggende node krijgt het bedrag en de tijdvoorwaarden voor het volgende deel; de uiteindelijke ontvanger geeft het geheim vrij dat de betaling voltooit. Een route kan mislukken door onvoldoende liquiditeit in de juiste richting, verouderde updates, limieten of een onbereikbare node. Een geslaagde Lightningbetaling kan zonder een nieuw blok afronden, maar niet elke factuur kan gegarandeerd worden betaald.

Een betaalkanaal begint met een on-chain fundingtransactie en heeft een totale capaciteit. Wanneer deelnemers elkaar betalen, verschuift het saldo zonder voor elke update een aparte Bitcointransactie te publiceren. Wat één kant op dat moment kan sturen, hangt af van het saldo in die richting, reserves, betalingslimieten en de gekozen route. Het BOLT 2-peerprotocol beschrijft kanaalparameters en HTLC-limieten.

Een kanaal met genoeg totale capaciteit kan toch onvoldoende uitgaande liquiditeit hebben voor een bepaalde betaling. Ook kan de ontvanger geen bruikbare inkomende route voor dat bedrag hebben. Een kanaal openen, liquiditeit verplaatsen of sluiten kan on-chaintransacties en kosten vereisen. BOLT 5 over on-chain-afhandeling beschrijft gezamenlijke en eenzijdige sluiting. De illustratie onderscheidt herhaalde kanaalbetalingen van funding en sluiting op Bitcoin.

Een on-chainvergoeding betaalt voor blokruimte. Het totaal hangt af van transactiegrootte en het tarief dat bij de huidige situatie past; een grotere transactie kan meer kosten, ook als ze minder bitcoin verstuurt. Een walletschatting verandert en reserveert geen plek in een toekomstig blok.

Lightning-doorstuurvergoedingen worden door kanaalbeheerders ingesteld en kunnen een basisbedrag combineren met een proportioneel bedrag. Routelengte, beleid, liquiditeit en walletgedrag beïnvloeden het totaal. Sommige wallets kunnen eigen service- of liquiditeitskosten toevoegen. Lightning kan in een bepaald geval goedkoper zijn, maar is niet altijd gratis of goedkoper dan on-chain. Controleer voor goedkeuring het eindbedrag, de kosten en de routevoorwaarden.

Een on-chainwallet kan statussen tonen zoals uitgezonden, in behandeling of bevestigd. Transacties en blokken zijn openbaar op de blockchain; de ontvanger kan een bevestigingsdrempel kiezen die past bij bedrag en context. Een transactie kan langer dan verwacht onbevestigd blijven; een kostenraming bepaalt niet wat miners kiezen.

Bij Lightning is de factuur betaald wanneer de route is afgerond en de wallet een succesvolle uitkomst ontvangt. Die betaling wordt niet afzonderlijk in een Bitcoin-blok opgenomen. Een mislukte poging is geen bevestiging, en een onduidelijk scherm bewijst niet dat opnieuw betalen veilig is. Controleer vóór een nieuwe poging de eindstatus van de verzendende wallet en de factuur of het ontvangstbewijs van de ontvanger.

On-chaingegevens zijn openbaar en analyseerbaar, maar een adres onthult niet automatisch iemands naam. Lightning-onionrouting is bedoeld om te beperken hoeveel een tussenliggende node over de volledige route weet, maar maakt niet iedere betaling anoniem. De BOLT 4-specificatie voor onionrouting en openbare kanaalupdates in BOLT 7 beschrijven delen van dit privacymodel.

Wallets verschillen ook in wie de sleutels beheert en hoe kanalen worden bewaakt, geback-upt en hersteld. Een zelfbeheerde wallet en een custodial Lightning-account brengen andere verantwoordelijkheden en uitvalrisico’s mee. Internettoegang, beschikbaarheid van peers, kanaalstatus, herstel en voorwaarden van de aanbieder kunnen belangrijk zijn. Het woord “Lightning” zegt op zichzelf niets over custody of backupbeveiliging.

On-chain kan passen wanneer de ontvanger een Bitcoinadres geeft en een transactie wil die op de blockchain kan worden gecontroleerd. Lightning kan passen bij compatibele wallets met een factuur en voldoende liquiditeit op de route. Herhaalde kleine betalingen kunnen een bestaand kanaal gebruiken, maar openen, beheren en sluiten heeft eigen kosten en beperkingen.

Controleer vóór het versturen het betalingstype, netwerk, bedrag, de vervaltijd van de factuur, ontvanger, weergegeven kosten en limieten. Plak een Lightning-factuur niet in een on-chainadresveld en gebruik geen route waar de ontvanger niet om vroeg. Gebruik een on-chainfallback alleen als de factuur en wallet die expliciet ondersteunen. Lees ook: Bitcointransactiekosten, bevestigingen van stortingen en de checklist voor cryptotransfers.

Primaire technische bronnen: Bitcoin Developer Guide: betalingsverwerking; BOLT 2: peerprotocol; BOLT 4: onionrouting; BOLT 5: on-chaintransacties; BOLT 7: routeringsinformatie; BOLT 11: factuurcodering.